Zdrowa skóra, czyli…Skóra to największy (ok. 2 m2) i najcięższy (do 4 kg) organ naszego ciała. Jej zadaniem jest ochrona organizmu przed wnikaniem do jego wnętrza bakterii, wirusów, substancji chemicznych, działaniem czynników fizycznych (przegrzanie, wychłodzenie) oraz nadmierna utrata wody.

Wyróżnia się 4 podstawowe rodzaje skóry: sucha, normalna, tłusta i mieszana. Każda z nich może być także wrażliwa. Rodzaj skóry jest uwarunkowany genetycznie, jednak może zmieniać się z wiekiem (z czasem skóra staje się bardziej sucha). Wato pamiętać, że codzienna pielęgnacja można wiele osiągnąć. W tym celu należy poznać budowę i funkcję skóry, a przede wszystkim zrozumieć jej potrzeby.

Dlaczego skóra staje się sucha?

Skóra sucha jest cienka, koloru jasnoróżowego. Jest bardzo wrażliwa, delikatna i skłonna do podrażnień. W dotyku może być szorstka. Jest mało elastyczna, jakby napięta. Szybciej się starzeje, wcześniej na niej mogą pojawić się zmarszczki, szczególnie przy nieodpowiedniej pielęgnacji. Może występować u osób zdrowych, jak i chorych.Skóra sucha może pojawić się po 40 roku życia u osób, które dotychczas miały skórę normalna.

Skóra sucha ma uszkodzona barierę chroniąca przed utrata wody, więc dochodzi w niej, m. in. do wzrostu TEWL (przeznaskórkowa utrata wody). Uszkodzenie bariery może być związane ze zmiana składu lipidów naskórkowych oraz z zaburzeniami wydzielania łoju. Wzrost TEWL powoduje dalsze zaburzenia, m. in. zwiększenie grubości warstwy rogowej i zmniejszenie ilości naturalnych substancji zatrzymujących wodę. W efekcie skóra łuszczy się, jest mniej elastyczna i nieprzyjemna w dotyku.

Lipidy, to cząsteczki, które znaleźć możemy zarówno w błonach komórkowych komórek żywych warstw naskórka, jak i w przestrzeniach pomiędzy komórkami warstwy rogowej. Stanowią one główny element spoiwa w warstwie rogowej naskórka (tzw. cementu międzykomórkowego warstwy rogowej) i odpowiadają za zachowanie prawidłowej równowagi wodnej naskórka i całej skóry.

Właściwa pielęgnacja suchej skóry polega na zapewnieniu jej przede wszystkim odpowiedniego poziomu nawilżenia. Uzyskać go można, stosując codziennie preparaty, zatrzymujące wodę w skórze i zapobiegające jej dalszej utracie. Skórę sucha maja najczęściej naturalne blondynki o jasnej, bardzo delikatnej cerze, przez którą prześwitują naczynka krwionośne.

Dlaczego skóra jest wrażliwa?

Powodem mogą być po prostu uwarunkowania genetyczne. To, jak bardzo nasza skóra jest wrażliwa, zależy od rozmaitych czynników, takich jak wiek czy ekspozycja na czynniki środowiskowe. Miejsce najbardziej narażone na podrażnienia to: powieki, szyja, dekolt. Skóra wrażliwa najczęściej występuje u dzieci, osób młodych i kobiet (ma to związek z cyklem miesiączkowym).

Skóra wrażliwa ma uszkodzona barierę naskórkowa oraz upośledzone mechanizmy odpornościowe (immunologiczne). Uszkodzenie bariery naskórkowej ułatwia przenikanie szkodliwych czynników. W skórze dochodzi do wzrostu wydzielania cytokin, powstania reakcji zapalnych. To uwalnia ogromna liczbę wolnych rodników, nasila podrażnienie, co z kolei sprzyja rozwojowi zmian alergicznych.

Skóra sucha może stać się wrażliwa, kiedy myjemy ja w ciepłej wodzie, również gdy stosujemy nieodpowiednie preparaty do kąpieli. Należy uważać na kosmetyki zawierające alkohol, a także pamiętać o nawilżaniu skóry kilka razy dziennie. W przeciwnym razie wiele dotychczas neutralnych czynników będzie wywoływać na naszej skórze podrażnienia.

Skóra wrażliwa często wymaga delikatnej pielęgnacji kosmetykami pozbawionymi substancji zapachowych i barwników.

Co sprzyja wysuszeniu skóry?

Skóra wysusza się wskutek działania wielu czynników: zmian temperatury, wiatru czy słońca. Suchość skóry może być również skutkiem starzenia się organizmu – z wiekiem zmniejsza się zdolność skóry do zatrzymywania wody. Latem skóra jest narażona na niekorzystne działanie słońca, wiatru i słonej lub chlorowanej wody. Wszystko to sprawia, że staje się bardziej wysuszona i podrażniona. Wymaga więc odpowiedniej ochrony, by przywrócić jej stan równowagi. Zima skóra szybciej traci wodę, przez co może stać się bardziej sucha.

Wysuszeniu skóry sprzyja nadmierne opalanie się zarówno na słońcu, jak i w solarium. Dzieje się tak, ponieważ promienie UVA i UVB przenikają w głąb skóry, uszkadzają struktury barierowe odpowiedzialne za zatrzymywanie wody w skórze, a także włókna kolagenu i elastyny, odpowiedzialne za jędrność i sprężystość skóry. Skóra właściwa staje się mniej elastyczna, a warstwa rogowa grubsza i bardziej szorstka.

Również twarda, gorąca woda wysusza skórę, a niektóre źle dobrane mydła i preparaty ułatwiają jej zadanie. Dlatego warto pamiętać, aby nie przesadzać z kąpielami i właściwie dobierać kosmetyki.

Wśród czynników powodujących wystąpienie, bądź nasilenie suchości skóry pacjenci w badaniu przeprowadzonym przez polskich dermatologów wymieniali:

• kontakt skóry z detergentami (89%),

• częste moczenie w wodzie (88%),

• przebywanie w sztucznie ogrzewanych pomieszczeniach (84%),

• niska temperaturę otoczenia (77%),

• kąpiel pod prysznicem (74%),

• przebywanie w klimatyzowanych pomieszczeniach (72%),

• kąpiel w wannie (67%),

• wysoka temperaturę otoczenia (61%),

• korzystanie z pływalni i opalanie (59%).

Jak rozpoznać skórę sucha?

Skóra sucha jest charakterystyczna i różni się od tej, prawidłowo nawilżonej, elastycznej i gładkiej. Jest szorstka, chropowata, skłonna do łuszczenia się. Zazwyczaj kolor naskórka jest jasny, matowy, czasem lekko zaróżowiony z powodu widocznych naczyń krwionośnych.

Do zdiagnozowania stanu własnej skóry, oprócz odbicia w lustrze, wskazówkami mogą być czynniki subiektywne, takie jak nieprzyjemne uczucie ściągania po umyciu, łatwość w tworzeniu się podrażnień, szybko tworzące się zmarszczki mimiczne czy nadmierna wrażliwość na warunki atmosferyczne lub detergenty.

pH to skala służąca do mierzenia odczynu roztworu – jego zasadowości lub kwasowości. Odczyn obojętny to pH=7. Roztwory kwaśne maja pH niższe od 7, a roztwory zasadowe - wyższe od 7. Odczyn pH powierzchni skóry powinien zawsze być kwaśny i wynosić ok. 5,5. Środki służące do mycia ciała powinny mieć odczyn zbliżony do kwaśnego odczynu skóry. Używanie kosmetyków myjących o odczynie zasadowym powoduje zaburzenie naturalnego pH skóry, w skutek czego skóra wysusza się i łuszczy.

Skóra sucha zimą

Skórę sucha należy szczególnie chronić zima przed chłodem, wiatrem i mrozem, by nie dopuścić do jej pierzchnięcia, podrażnienia i pękania naczynek krwionośnych. Siarczysty mróz, wietrzna aura i przenikliwe zimno działają na nią destrukcyjnie. Efekty są doskonale znane większości kobiet: gdy skóra – zwłaszcza wrażliwa – staje się wysuszona, pojawiają się podrażnienia, a nawet bolesne pęknięcia. W takich warunkach bardziej widoczne staja się zmarszczki, przebarwienia i inne niedoskonałości, zaś częstym symptomem jest nieprzyjemne napięcie i swędzenie skóry. Gdy dodamy do tego długotrwałe przebywanie w nieodpowiednio ogrzewanych lub klimatyzowanych pomieszczeniach, a także wysuszenie skóry w okresie letnim, wówczas oczywista staje się konieczność odpowiedniej ochrony i właściwego nawilżenia skóry.

Oznaki zimowej skóry to:

- przesuszenie: suche i zimne powietrze pozbawia skórę naturalnej wilgoci – staje się ona bardziej wysuszona niż latem

- zaczerwienienie: naczynia krwionośne pod wpływem zimna zwężają się, by zatrzymać ciepło. Gdy pod wpływem ciepła rozszerzają się, pojawia się zaczerwienienie

- podrażnienie: kiedy skóra wysusza się, na naskórku pojawiają się drobne pęknięcia, co doprowadza do podrażnień i swędzenia

- łuszczenie: w ciągu jednej minuty skóra traci od 30 do 40 tysięcy komórek. W niższych temperaturach komórki te scalają się, tworząc łuski

- skóra wygląda starzej: brak odpowiedniego nawilżenia powoduje, że zmarszczki i przebarwienia staja się bardziej widoczne, a skóra wygląda starzej

źródło Johnson & Johnson