Dzisiaj jest Wtorek 14-08-2018
Śpij, śnij i rośnij
Metabolizm dziecka zmienia swój rytm podczas snu. Jednym z objawów świadczących o prawidłowym żywieniu i zaspokojeniu wszystkich potrzeb dziecka jest spokojny sen. Odgrywa on bardzo ważną rolę we wszystkich etapach życia dziecka, ale szczególnie ważny jest w okresie intensywnego rozwoju, czyli w okresie niemowlęcym.....

Dr hab. n. med. Elżbieta Pac-Kożuchowska

Klinika Patologii Noworodków, Niemowląt i Kardiologii,
Uniwersytet Medyczny w Lublinie,

Oddział Patologii Niemowląt,
Dziecięcy Szpital Kliniczny w Lublinie


... Spokojny sen regeneruje siły i równoważy aktywność układu nerwowego, a więc pozwala odpocząć zarówno ciału, jak i umysłowi. Im większa aktywność dziecka w ciągu dnia, tym większe jest zapotrzebowanie na regenerację. W czasie snu dziecko przeżywa wszystkie zdarzenia oraz uczy się i zapamiętuje umiejętności nabyte w trakcie zabawy.

W pierwszym miesiącu życia niemowlę śpi od 16 do 22 godzin na dobę – zasypia 7 i więcej razy i zazwyczaj przesypia bez przerwy nie więcej niż 3-4 godziny. Nieco krócej śpi
w kolejnych 3 miesiącach życia – w dzień od 6 do 9 godzin, w nocy 5 do 9 godzin. Cztero-, pięciomiesięczne dziecko sypia 4-5 razy w ciągu dnia, po 30 minut do dwóch godzin. W drugim półroczu życia większość dzieci potrzebuje już tylko dwóch drzemek w ciągu dnia po ok. 1,5-2 godziny. Dzieci w wieku 13-36 miesięcy śpią zazwyczaj jeden lub dwa razy w ciągu dnia – taka drzemka trwa od 20 minut do 3 godzin, natomiast w nocy śpią przez
10-12 godzin.

Zarówno u dzieci, jak i dorosłych rozróżnia się dwie fazy snu – SEM (ang. Slow Eye Movements) – sen o wolnych ruchach oczu i REM (Rapid Eye Movements), sen o licznych, szybkich i seryjnych ruchach oczu. Faza SEM dzieli się na:
•    SEM-1 – stan przejściowy między czuwaniem i snem,
•    SEM-2 – pełny sen oraz
•    SEM-3 i SEM-4 –głęboki sen.

U niemowlęcia nie można wyróżnić jeszcze stadiów snu SEM, za to u starszych dzieci znaczną część początkowych godzin snu wypełniają stadia SEM-3 i SEM-4. Jeśli chodzi o fazę REM to wypełnia ona około 40 proc. snu noworodkowi urodzonemu o czasie, a sen u niemowląt składa się naprzemiennie z faz SEM i REM, powtarzających się w cyklu krótszym niż u dorosłych. Dopiero w drugim roku życia zaznacza się dobowa rytmika dziennego skupienia aktywności w czuwaniu, a snu w nocy. Natomiast we śnie dzieci aż do końca okresu pokwitania występuje obfitość stadiów SEM-3 i SEM-4.
 
Podczas snu procesy metaboliczne ulegają zwolnieniu nawet o około 33 proc., obniża się ciśnienie krwi, zwalnia się akcja serca oraz częstość oddechów. Spada również temperatura ciała – o około 1oC w piątej godzinie snu nocnego, i zmniejsza się zużycie tlenu. Sen wyzwala zwiększone wydzielanie hormonów, które powodują procesy anaboliczne, czyli budulcowe. W czasie snu podnosi się również poziom wydzielania hormonu wzrostu, a układ nerwowy dziecka rozwija się intensywnie i dojrzewa. Dlatego tak ważne jest wyeliminowanie wszystkich czynników, które mogą zakłócić dziecku spokojny sen.

Powodem niespokojnego snu oraz częstego budzenia się dziecka w nocy może być między innymi uczucie głodu. Dziecko śpi niespokojnie także wtedy, gdy nie są zaspokojone jego wszystkie potrzeby biologiczne. Gdy dziecko jest karmione piersią może być w nocy dokarmiane na życzenie, natomiast niemowlęta karmione sztucznie, które są w nocy niespokojne i głodne, powinny być karmione przed snem mlekiem modyfikowanym, które dzięki odpowiednio dobranemu składowi węglowodanów zwiększa poczucie sytości i pomaga dziecku dłużej czuć się najedzonym. Stosowanie takiego mleka jako ostatniego posiłku przed snem zapewnia dziecku spokojny, zdrowy sen.

Należy pamiętać, że prawidłowe żywienie niemowlęcia, zgodne z obowiązującymi schematami żywienia, zaspokaja uczucie głodu i wszystkie potrzeby warunkujące zdrowy
i prawidłowy rozwój psychosomatyczny, zapobiega niedoborom makro- i mikroskładników,
a także jest elementem profilaktyki chorób cywilizacyjnych. Dieta, szczególnie w pierwszym roku życia, może programować metabolizm poprzez oddziaływanie na aktywność enzymów, układ endokrynologiczny i immunologiczny. W celu zagwarantowania prawidłowego rozwoju niemowlęcia ustalono zalecenia dziennego spożycia podstawowych składników pokarmowych, a znajomość zapotrzebowania energetycznego dziecka pozwala uniknąć zarówno stanów niedożywienia, jak i przekarmienia. Wykładnikiem prawidłowego odżywiania dziecka jest jego spokój, świadczący o zaspokojeniu głodu oraz prawidłowe przyrosty masy ciała.

Jednocześnie spokojne, prawidłowo rozwijające się niemowlę jest wielką radością dla rodziców i utwierdza ich w przekonaniu, że zapewniają mu odpowiednie warunki dostosowane do jego potrzeb.
wstecz

Ankieta

Która pora roku jest najlepsza na ślub?

Wiosna
Lato
Jesień
Zima