Surowcem zielarskim, stosowanym także w kuchni jest całe kwitnące ziele bez korzeni i zgrubiałych łodyg. Zapach kwiatów jest korzenny, liście mają smak kwaskowy, również korzenny, chłodzący i orzeźwiający. Największą wartość jako przyprawa, ze względu na pełnią aromatu, mają świeże listki bazylii przed kwitnieniem. Drobno posiekane nadają wszelkim potrawom z pomidorów wykwintne "wykończenie" smakowe. Znakomite są także kotlety sojowe posypane najdrobniej pokrojoną świeżą bazylią. Jest doskonałym dodatkiem do sosów, zup i pierników, a także do soku pomidorowego i ielonej sałaty. Suszone, sproszkowane ziele bazylii z powodzeniem zastępuje pieprz (ważne przy dietach). Ma zastosowanie również przy produkcji zapraw i marynat. Jeżeli sporą garść świeżo zerwanych listków bazylii zaleje się octem winnym, po tygodniu można otrzymać znakomitą, aromatyczną przyprawę. Łyżeczka jej doda "charakteru" mdłym sosom, szczególnie białym. Główny składnik bazylii - olejek ma zastosowanie, jako lek żołądkowy i pobudzający trawienie.